Hà Nội thúc đẩy công nghiệp sáng tạo từ quà tặng thủ công mỹ nghệ

Với lợi thế là trung tâm văn hóa, chính trị của cả nước, Hà Nội đang khẳng định vai trò đầu tàu trong phát triển ngành hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu. Hiện trên địa bàn thành phố có hơn 1.350 làng nghề với khoảng 176.000 hộ làm nghề, chiếm tới 45% tổng số làng nghề cả nước – minh chứng rõ nét cho sức sống mạnh mẽ của khu vực kinh tế làng nghề. Tiềm năng phát triển của ngành không chỉ nằm ở đội ngũ nghệ nhân tài hoa, truyền thống lâu đời, mà còn ở khả năng thích ứng linh hoạt với xu hướng thiết kế, công nghệ và thị trường toàn cầu. Không dừng lại ở việc bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, các làng nghề Hà Nội đang từng bước chuyển mình theo hướng công nghiệp sáng tạo, lấy thiết kế, công nghệ và câu chuyện văn hóa làm nền tảng phát triển bền vững.

​

Hiện nay, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Thủ đô đa dạng về chủng loại, phong phú về mẫu mã và tinh tế về chất lượng, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu tới các thị trường khó tính như Mỹ, EU, Nhật Bản, Nga, Trung Đông và nhiều quốc gia châu Á khác. Nhiều sản phẩm đã khẳng định được thương hiệu, tạo dựng uy tín quốc tế, góp phần nâng cao giá trị “Made in Vietnam” trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hanoi Giftshow 2025 – điểm hẹn sáng tạo và hội nhập

Có được kết quả đó là nhờ những hoạt động xúc tiến hiệu quả của thành phố, nổi bật là Hội chợ Quốc tế Quà tặng Hàng Thủ công mỹ nghệ Hà Nội (Hanoi Giftshow) – sự kiện xúc tiến thương mại thường niên do Sở Công Thương Hà Nội tổ chức.

Năm 2025 đánh dấu lần thứ 15 hội chợ được tổ chức, quy tụ 450 gian hàng của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trong và ngoài nước, dự kiến thu hút hơn 18.000 lượt khách tham quan và giao dịch, cả trực tiếp lẫn trực tuyến. Qua 14 kỳ tổ chức, Hanoi Giftshow đã khẳng định vị thế là hội chợ chuyên ngành thủ công mỹ nghệ xuất khẩu uy tín hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương, với gần 5.500 gian hàng từ hơn 2.200 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất của hơn 30 quốc gia. Các kỳ hội chợ đã đón trên 150.000 lượt khách, trong đó có hơn 13.500 nhà nhập khẩu quốc tế, mang lại hàng nghìn hợp đồng và biên bản ghi nhớ xuất khẩu, góp phần thúc đẩy tăng trưởng 6–8% mỗi năm cho ngành thủ công mỹ nghệ.

​

Hanoi Giftshow 2025, diễn ra từ ngày 9 đến 12-10 tại Cung Triển lãm Kiến trúc, Quy hoạch, Xây dựng Quốc gia (Đỗ Đức Dục, Nam Từ Liêm), không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm mà còn là không gian kết nối giao thương và sáng tạo. Các gian hàng được bố trí khoa học theo nhóm ngành như sơn mài, gỗ, mây tre đan, gốm sứ, thêu ren, dệt may, lụa tơ tằm, khảm trai, đồ đồng, đá mỹ nghệ và sản phẩm OCOP, với nhiều thiết kế sáng tạo, kết hợp hài hòa giữa kỹ thuật và nghệ thuật, khẳng định hình ảnh Thủ đô “Ngàn năm văn hiến – Thành phố vì hòa bình – Thành phố sáng tạo”.

Khơi nguồn sáng tạo từ cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm

Trong khuôn khổ hội chợ, Lễ trao giải Cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội năm 2025 đã được tổ chức, tạo điểm nhấn nổi bật cho chuỗi sự kiện. Cuộc thi, phát động từ cuối tháng 7/2025 với chủ đề “Nâng tầm sáng tạo – Lan tỏa tinh hoa – Vươn mình hội nhập”, thu hút 161 tổ chức, cá nhân, nghệ nhân tham dự với 381 sản phẩm/bộ sản phẩm. Kết quả, Ban giám khảo đã lựa chọn 90 sản phẩm xuất sắc thuộc 6 nhóm ngành: gốm sứ, sơn mài, mây tre đan, khảm trai – gỗ – sừng mỹ nghệ, thêu – lụa tơ tằm, đồng – đá và các sản phẩm thủ công khác.

Năm nay, cuộc thi được định vị như một không gian sáng tạo mở, nơi nghệ nhân, cơ sở công nghiệp nông thôn và nhà thiết kế trẻ cùng kiến tạo giá trị mới, mang đậm bản sắc Việt. Cuộc thi hướng tới hình thành chuỗi liên kết thiết kế – sản xuất – tiêu thụ, trên cơ sở bảo tồn và phát huy di sản văn hóa làng nghề Thủ đô.

Điểm đặc sắc của mùa giải năm 2025 là sự kết hợp hài hòa giữa chất liệu truyền thống và công nghệ hiện đại, với nhiều thử nghiệm về chất liệu, màu sắc và quy trình xử lý tiên tiến. Các tác phẩm vừa mang tính nghệ thuật, vừa có khả năng ứng dụng thực tế cao, thể hiện tinh thần hội nhập mà vẫn đậm đà bản sắc văn hóa Việt.

Qua quá trình chấm chọn nghiêm túc, Ban Giám khảo đã trao 90 giải thưởng gồm 6 giải Nhất, 18 giải Nhì, 24 giải Ba và 42 giải Khuyến khích. Các sản phẩm đạt giải được trưng bày tại Hanoi Giftshow 2025, góp phần quảng bá thương hiệu thủ công mỹ nghệ Hà Nội, thúc đẩy hợp tác và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Theo ông Võ Nguyên Phong, Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội, hiện Thủ đô có 290 Nghệ nhân được phong tặng, trong đó có 13 Nghệ nhân Nhân dân, 42 Nghệ nhân Ưu tú cùng hàng nghìn thợ giỏi đang miệt mài sáng tạo trong các nghề gốm sứ, dệt lụa, mây tre đan, kim hoàn, sơn mài, khảm trai, thêu ren, hoa nghệ thuật…

Các nghề thủ công mỹ nghệ đã và đang phát huy giá trị truyền thống, tạo dựng bản sắc văn hóa riêng của Thăng Long – Hà Nội, đồng thời thúc đẩy sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho lao động nông thôn, góp phần phát triển kinh tế – xã hội bền vững của Thủ đô.

Tuy nhiên, ông cũng nhìn nhận, ngành thủ công mỹ nghệ vẫn còn nhiều thách thức: sản phẩm chưa phát huy hết tiềm năng, mẫu mã đổi mới chậm, thiếu đầu tư sáng tạo; một số sản phẩm đẹp về mỹ thuật nhưng thiếu tính thương mại, chưa đáp ứng thị hiếu hoặc khó sản xuất quy mô lớn.

Để khắc phục hạn chế đó, UBND thành phố Hà Nội giao Sở Công Thương tiếp tục chủ trì tổ chức Cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ, khuyến khích sáng tạo, nâng cao giá trị kinh tế – kỹ thuật – mỹ thuật của sản phẩm, hỗ trợ các cơ sở sản xuất đa dạng hóa mẫu mã, mở rộng thị trường.

Thành công của hội chợ và cuộc thi khẳng định vị thế tiên phong của Hà Nội trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ, đồng thời thể hiện tầm nhìn chiến lược trong phát triển công nghiệp sáng tạo, gắn kết giá trị văn hóa với phát triển kinh tế – xã hội, hướng tới phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng trong thời đại mới.